Адыгэ шхыныгъуэхэр презентация

Пасэм щыгъуэ зы Iэнэм цIыхуитI-щы нэхъыбэ тIысу щытакъыми, Iэнэм етIысылIахэм ялъытауэ яхуэфащэ Iыхьэхэри тралъхьэт, абы хуэсакъхэт, емыкIу къыхэмыкIыну. Нартыжьхэм я санэхуафэхэм ерыскъышхуэ щызэблахт, хьэщIэ гъэхьэщIэкIэкIи къулейхэт. А лъэхъэнэ жыжьэми ди лъэпкъым зэфIэгъэувагъэххэу иIэт зытемыукIытыхьын пщэфIапIэрэ абы щIэлъ хабзэ дахэхэмрэ. Япэм псори арэзы зыщIу щыта фадэр-махъсымэр иджы зэращIри нэгъуэщIщ, щIащIри фащэ къудейуэ тетынырщ. ЛъагапIэм зыщыIэтыным, щыгур зэгъэгъуэтыным и мыхьэнэр КIыщокъуэм къызэрилъытэмкIэ, къэпкIуа гъуэгуанэм уриплъэжыным и закъуэкъым — узэрыкIуэну гъуэгури нэхъ наIуэу yoлъaгьy. «Cэ бгы щыгухум ситу къэскIуа гъуэгум сроплъэж. Си япэкIэ щызолъагъу уэс, пыIэжьынэм къыкъуэплъу. Надеюсь к следующему уроку вы выучите этот диалог или составите аналогичный. Данэ: Сэ ди фэтэрыр зэщ1эскъуэн хуейщ, сыпщэф1эн, сыжьыщ1эн, ету тездзэн хуейщ. Япэу бгы задэм ук1эрохьэ: мэз, къуршыпс уэрыр зэпыбупщ1ын хуейщ, мыл гьурыджэр — аращ. Иджы гупышхуэ зы столым е столитI-щы зэпыгъэувауэ щыкIэрытIысхьэкIэ, нышым и лыр Iэнэм пэрыс псоми IыхьэкIэ хуагуэшкъым. Абыхэм я тхыгъэхэм къыхощ адыгэхэм хьэщIэшхуэ къахуэкIуэмэ, зэ гъэшхэгъуэм хуэзэу шхыныгъуэ пщIы бжыгъэ хузэблахыу щытауэ, уеблэмэ, щэм щыфIэкIи къыхэхуэу. Уверена, все кто отдыхал в Кабардино-Балкарии, особенно в Приэльбрусье, пробовали хичины.

Смотрите также: Стив джобс презентация на немецком

Зэрыадыгэ лъэпкъыу сохъуэхъу махуэ лъапIэмкIэ. Алыхым ф1ы къытхудигъак1уэ!»ГъащIэр зыри зэрымыкIуа, бгы задэм дэкI лъэс лъагъуэ цIыкIум ещхьщ.Япэ щIыкIэ бгы лъабжьэ сэтейщ, бзухэм уэрэд жаIэ, уафэ къабзэм и щIагъым щIэт жыг хадэм уэрэдыр къыщраш, пщэдджыжькIэрэ уэсэпсыр телъщ. Адыгэхэм ди пщэфIапIэм щIэлъ беягъыр, Iэзагъыр, ерыскъыщIафэр, ди еджагъэшхуэхэмкIэ иджыри зи щхьэр дамэдазэ ящIа къудей щIэныгъэ чеишхуэщ. Абы и щыхьэтщ лъэпкъым ди ерыскъыгъуэ пажэу махуэ къэс цIыхубэм яупщэфIым, яIурылъыу щытахэм я цIэхэр «хьэ-кIэ» къызэрыригъажьэр: хьэлу, хьэтыкъ, хьэнткъупс, хьэкъурт, хьэгулывэ, хьэлыуэ, нэгъуэщIхэри. Хэт ирикуми гушхуэу, и щхьэ ириину зэлэжьын Iуэху дахэщ адыгэ пщэфIапIэр. Бзылъхугъэ хьэщIэ зэи щхьэ лъэныкъуэ хутрагъэувэкъым, ахэм яшх хабзэр жьэ къупщхьэхэмрэ бзэгумрэщ. Аддэ лъэхьэнэжь жыжьэхэми уIэбэжмэ, ди IуэрыIуатэми, нарт хъыбархэми, таурыхъ-шыпсэхэми къыхощыж сыт щыгъуи адыгэхэм шхын зэмылIэужьыгъуэ куэд яупщэфIу, сыт хуэдиз и лъэпIагъыу хьэщIэ къахуемыблэгъами, я щхьэ щIэмыпIэстхьэжу ди лъэпкъ шхыныгъуэхэмкIэ ягъэхьэщIэфу зэрыщытар.

Смотрите также: Классификация рынков презентация

Джэд-гуэгушхэм я пкъыгъуэхэм щыщу Iыхьэщхьэм хохьэ: бгъэгулыбэр, къандесыр, куэпкъыр, кIэбдзхэр, ахэм нэгъуэщI пкъыгъуэу сыт ебдзылIэми мэхъу. Хичины бывают также карачаевские, но они готовятся немного по-другому. ХьэщIэ нышымкIэ Iэбэу адыгэр нэхъапэ зэIэбыр щхьэ лъэныкъуэрщ. КъэбэрдеймкIэ нэгэгъур шынэхъыжь Iыхъэщ, уеблэмэ, ар щхьэ лъэныкъуэм хуэдэу ягуэш. Нышым щыщу нэхъыжь Iыхьэхэр: блэгъу сэмэгур, блыпкъ зэпыудар, щхужьыр, тIууэ зэпаудри, ахэри Iыхьэщхьэхэм хохьэ, кIэрыдзэн хуащIри. ПсыхуэлIэри ирихуу, къэуатышхуи хэлъу япэм адыгэхэм яIащ ерэныр. Ар къэрэшейхэмрэ балъкъэрхэмрэ «айран» жыхуаIэ шху мыджэмыпцIэракъым, атIэ адыгэкIэ ерэныр тхъу цIынэ щеуэкIэ абы къыщIэкIыу тхъууалъэм къинэ псырщ. Ауэ нэхъыбэм езы хьэщIэм имыкъутэу хэгъэрей нэхъыжьым ирегъэкъутэ. Блюдо балкарское, но многие ошибочно полагают, что блюдо болгарское, т. к. название созвучны. Мэл яукIауэ гъунэгъу лIыжь Iыхьэ хуахьми, яхьыр щхьэ лъэныкъуэ ижьращ.

Смотрите также: 21 сентября дня мира в школе презентация

Ахэм къыхахт махуэ къэс зэфэ пхъэщхьэмыщхьэпсхэр, мэрзейхэр, ягъэгъут, фоупс щIэту ягъавэти, ягъэувт. Адыгэ шхыныгъуэхэм уащытепсэлъыхькIэ мыбыи гу лъытапхъэщ: ди лъэпкъым сэхуран дагъэр къыщыхыхьар дызэрыт лIыщIыгъуэм и 20 — нэ гъэхэм и кIэхэрщ. ХьэгъуэлIыгъуэм, нэщхъеигъуэм, тхьэлъэIушхуэхэм я деж пщэфIапIэ дыдэм щылъащэхэр бзылъхугъэхэрщ, ауэ Iэщ укIыныр, зэIыхыныр, упщIэтэныр, ахэр щIыбым щыгъэвэныр зи пщэрылъыр цIыхухъухэрщ, былымыл, мэлылхэм я Iыхьэхэри зыщIри ахэращ. ПIастэр куэду щIын щыхуейм дежи ар цIыхухъухэм я пщэ къыдохуэ. Хьэлывэ кхъуей дэлъуТхьэвым зэрыпщын хабзэр: шэ литрэ, тхъу ц1ынэ – 100 г, зы джэдык1э, хьэжыгъэ, шыгъу. Бзылъхугъэ хьэщIэм хутрагъэувэ блыпкъ зэпыуда, IэфракIэ едзылIэнхэр ящIыгъуу, жьэ къупщхьэ, бзэгу хуэдэхэр. Все вы знаете. Но составить самим вам трудно. Лъэпкъыжь куэдми яхуэдэу, адыгэхэми хьэцэпэцэ гъавэхэкIхэм ящыщу нэхъапэ къаIэщIэхьар хьэрат.

Данэ: Адрейхэр сыт фызыхуейр? Дэ щхьэж зыхуейр къыхэтхыу дыщысынкъым. Къэбым и закъуэ ахэм къыхахыфу щытащ шхыныгъуэ тIощIым зэрынэхьэс, джэщми апхуэдэ дыдэу. Лэпстепхъэр шэдыгъуэ хуэдизу тхъукIэ гъэжьа тхъэв хъурей цIыкIухэт ЛэгъупыIэмпIэкIэ Iэзэ адыгэ фызыжьхэм яIэт ерыскъыщIафэ дахэ. Ауэ зэгъэуIуауэ, системэм тегъэувауэ зэхуэхьэса тхылъышхуэ хуофащэ зи пщэфIапIэр бей ди лъэпкъым. Ауэ ноби къытхуэнащ лъэпкъыр зэрыгушхуэ, сыт хуэдэ хьэщIэ лъапIэхэр къытхуемыпсыхами, аразы дыдэ зыщI щхыныгъуэ хъарзынэхэр. Абы щыхьэт тохъуэр тхыдэм и зэман кIыхь блэкIам ди лъэпкъым къыхыхьэ-хэкIыжу щыта хамэ зекIуэлIхэм, щIэныгъэлIхэм, дипломатхэм, динрылажьэхэм, тIасхъэщIэххэм я нэгу щIэкIауэ адэгэхэм я щыIэкIэ-псэукIэу далъэгъуахэр зэрыт тхылъ къагъэнахэр. Мне бы хотелось услышать новый диалог. (С диалогом можно поработать по усмотрению ведущей.) Вед.: Диалог дополним такими выражениями.

Иджы и гугъу тщIынщ адыгэхэм Iыхьэ зэращIым, нышри, джэдкъазри зэрагуэшым. Адэк1э удэк1ы1уэмэ, хъуп1эхэри бгым къелъэлъэх мывэхэри къыпхузэхетхъуэ, узытет лъагъуэ ц1ык1ури щыхуп1эм пэгъунэгъу дыдэ мэхъу. Дэтхэнэ лъэпкъми и пщэфIапIэм щIэлъ щIэнхабзэр, къэбзагъэр езы лъэпкъым и набдзэщ, и фащэщ, и фIыщIэщ, цIэрыIуи ирохъу. Хичины это вкуснейшее кавказское блюдо, которое очень распространено в Кабардино-Балкарии. Лэпсми лэпстепхъэ щIымыгъуу трагъэувэу щытакъым, ауэ иджы лэпс тепхъэр яIэщIэхужащ.

Июлым и 22-р КIыщокъуэ Алим къыщалъхуа махуэщ Нобэ, июлым и 22-м, КIыщокъуэ Алим къызэралъхурэ илъэс 97 ирокъу. Iэнэм пэрыс нэхъыжьхэр куэд хъумэ, тхыбзиишхуэхэри Iыхьэщхьэм хыхъэ мэхъу. Хым Iусхэм я пщэфIапIэм щызэрахьэт нэхъ адыгэхэр апхуэдэу бдзэжьейкIэ ерыщу щытакъым, нэхъыбэу абы сату иращIэт ягъэгъу — яшуурэ. ХьэщIэм хутрагъэувэр щхьэ лъэныкъуэ ижьырщ, сэмэгур унагъуэм ирахкъым. Адыгэ хэгъуэгу псоми я деж щхьэ лъэныкъуэр нэхъыжь Iыхьэщ, зи Iыхьэри цIыхухъущ. ПщэфIапIэр лъэпкъым и тхыдэм, и щIэнхабзэм и Iыхьэ инхэм ящыщщ. Ар къэтIэщIауэ, нэсу джа хъуауэ нобэ тхужыIэнукъым, хуэфащэ лэжьыгъи екIуэкI хуэдэуи гу лъыттэкъым. Iэщ щызэIахкIэ адыгэхэр хуабжьу хуосакъ лым цы, ебз сыт лъэмыIэсыным, шырыбымрэ зэзымрэ хэмыкъутэным. КIуэцI-фэцIым къыхащIыкI шхыныгъуэ Iэджи: жэрумэ, нэкулъ, тхьэмщIыгъуныбэ, жьэнфэн гъэжьа, нэгъуэщIхэри. Ерыскъым щхьэц къыхэкIыныр хуабжьу гурымыхь ящыхъут, сыту жыпIэмэ, адыгэхэм я фIэщ хъут щхъухьпсыхь псори шхьэцкIэ зэрахьэу. НэхъыжьитIым щхьэ лъэныкъуэр хутрагъэувэ тхъэкIумэр дэгъэзеяуэ, пэнцIывыр хьэщIэм и ижьрабгъумкIэ гъэза хуэдэу , нэхъыжьитIым язми хуэмыгъэзауэ. Зы тепшэчым илъу трагъэувэ блэгъу сэмэгур, щхужь гъуанэ зэпыудар, тхыIупщIэ, дзажэналъэ якIэрыдзауэ.

Псэу, гуфIэ. ИужькIэ лъагапIэм щIедзэ, гьуэгур къохьэлъэкIыу хуожьэ, щIым и гъунэу уи гугьам адэжкIи гьунапкъэ зэрыщы1эр къощ1э, уи ф1эщ мэхъу фи къуажэ узыдэсым и деж дунейр зэрыщимыухыр.